Besinlerin vücuda gerektiği kadar alınmaması, bazı sağlık sorunlarına yol açabilir. Örneğin C vitamini eksikliği iskorbüt; B vitamini yetersizliği ise pellegra hastalığına neden olabilir. Yetersiz beslenmeden kaynaklanan risklere karşı multivitaminlerden destek alınabilir. Bu gıda takviyeleri; sindirim sistemi bozukluklarına, düzenli ilaç kullanımı ve diğer etkenlere bağlı olarak ortaya çıkan pek çok rahatsızlığı önleyebilir ya da giderebilir. (1)
Multivitamin Nedir? Ne İşe Yarar?
Multivitaminler; farklı vitaminleri ve mineralleri içeren gıda takviyeleri olarak tanımlanabilir. Tablet, kapsül, toz ve sıvı olmak üzere çeşitli formlarda olabilir. (2) Günlük beslenmeye ek olarak alınan bu takviye edici gıdalar, çeşitli mikro besin türlerine yer verebilir. Mesela A, B, C, D, E ve K vitaminlerini içerebilir. Ayrıca içeriğinde demir, kalsiyum, magnezyum ve çinko gibi mineralleri de bulundurabilir. Özetle multivitaminler, vücudun ihtiyaç duyduğu besin maddelerini içeren takviye edici gıdalardır. (1)
Multivitamini Kimler Kullanabilir?
Bol miktarda meyve, sebze, tam tahıl, iyi protein kaynakları ve faydalı yağları içeren bir beslenme düzeniyle sağlığınız için gerekli olan bileşenlerin çoğunu alabilirsiniz. Fakat gıdalardan gelen maddeler hem bazı önleyici etkenler hem de yanlış beslenme alışkanlıkları nedeniyle zaman zaman eksik kalabilir. Ayrıca bazı grupların vitamin ve mineral eksikliği yaşama riski daha yüksek olabilir. (1) Aşağıda besin yetersizliğinden dolayı multivitamin kullanması önerilen gruplardan bazılarını görebilirsiniz.
- Yaşlılar: Yaşlılar, çeşitli nedenlerle yetersiz gıda alımı riski yaşayabilir. Bu durumun temelinde beslenme alışkanlığı değişiklikleri, yoğun ilaç kullanımı ve diğer etkenler yer alabilir. Örneğin ilerleyen yaşlarda yiyeceklerden gelen B12 vitamininin emilimi zorlaşabilir. Bu nedenle Ulusal Tıp Akademisi, 50 yaşın üzerindeki kişilerin bu bileşeni içeren gıdaları tüketmesini ve B12 vitamini takviyesi almasını tavsiye eder. (1)
- Hamileler: Multivitamin, gebelik öncesinde ve sırasında kullanılabilir. Mesela doktor kontrolünde folik asit takviyesi kullanmak, bebeğin folat spina bifida veya anensefali rahatsızlıklarına yakalanmasını önleyebilir. Uzmanlar, takviye folik asitin gebelikten önce ve hamileliğin ilk birkaç haftasında alınmasını önerir. Hamilelikte multivitamin kullanmak isteyenler; doktor tavsiyesi alarak demir, kalsiyum ve D vitamini gibi bileşenleri de tercih edilebilir. (1)
Bazı ilaçların meydana getirdiği besin yetersizliklerini önlemek için multivitaminin faydalarından destek alabilirsiniz. Örneğin kan basıncını düşürebilen diüretikler; vücudun magnezyum, potasyum ve kalsiyum depolarını tüketebilir. Reflü ya da mide ekşimesi için reçete edilen proton pompası inhibitörleri ise B12 vitamininin, kalsiyum ve magnezyumun emilimini engelleyebilir. Böyle durumlarda vücuttaki vitamin ve mineral miktarını desteklemek için doktor kontrolünde gıda takviyesi kullanılabilir. (1)
Multivitamin Nasıl Kullanılır?
Multivitamin kullanımı sırasında bazı hususlara dikkat etmek gerekebilir. Bunların başında uzmanlara danışarak ihtiyacınıza uygun takviye edici gıdayı belirlemenin yer aldığı söylenebilir. Ayrıca hatalı kullanımdan kaynaklanan multivitamin yan etkilerinden korunmak için önerilen günlük alım seviyelerini gözetebilirsiniz.